Humanitarian Coordination: Global System & Myanmar Architecture

လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုစနစ်အကြောင်း လက်တွေ့ကျပြီး အသေးစိတ်လေ့လာနိုင်မည့် သင်တန်း — ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာတွင် မည်သို့အလုပ်လုပ်ပုံ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ဖွဲ့စည်းထားပုံနှင့် ထိရောက်စွာ မည်သို့ပူးပေါင်းပါဝင်ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း — ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုများတွင် ပါဝင်နေသူ (သို့မဟုတ် ပါဝင်လိုသူ) ဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ NGO များနှင့် CSO များမှ ညှိနှိုင်းရေးမှူးများ၊ စီမံကိန်းမန်နေဂျာများနှင့် ကလပ်စတာ (cluster)၊ ကဏ္ဍ (sector) နှင့် အေဂျင်စီအချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်သည့် ဖိုရမ်များတွင် မိမိတို့အဖွဲ့အစည်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် ဆက်သွယ်ရန်ပုဂ္ဂိုလ် (focal point) များအားလုံးအတွက် ရည်ရွယ်ပါသည်။ ဤသင်တန်းသည် စနစ်တစ်ခုလုံးကို အစမှအဆုံး သင်ကြားပေးပြီး လုံးဝနိုင်ငံရေးကင်းရှင်းကာ ထိခိုက်မှုမရှိစေရေး (do-no-harm) မူဝါဒကို အစဉ်တစိုက် ကျင့်သုံးထားပါသည်- ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု ယန္တရားများနှင့် ၎င်းတို့တွင် မည်သို့ပူးပေါင်းပါဝင်ရမည်ကိုသာ ရှင်းပြထားပြီး ပဋိပက္ခ၊ မည်သည့်အာဏာပိုင် သို့မဟုတ် မည်သည့်နယ်မြေကို မည်သူထိန်းချုပ်ထားသည်ဆိုသည့်အချက်များအပေါ် မှတ်ချက်ပြုခြင်းမရှိပါ။ သင်တန်းတွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဘယ်ကြောင့်အရေးကြီးသနည်း (ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုမရှိဘဲ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခြင်း၏ ဆုံးရှုံးမှုများ၊ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အခြေခံမူများနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုသမိုင်း — ၂၀၀၅ ခုနှစ် ကလပ်စတာစနစ်၊ ၂၀၁၆ ခုနှစ် Grand Bargain နှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ခြင်း (Humanitarian Reset))၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံ (IASC နှင့် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးညှိနှိုင်းရေးမှူး (Emergency Relief Coordinator)၊ HC နှင့် OCHA၊ HCT၊ ကလပ်စတာစနစ်နှင့် ကလပ်စတာအချင်းချင်း ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (Inter-Cluster Coordination Group))၊ စနစ်လည်ပတ်ပုံ (HPC၊ HNO နှင့် HRP၊ ကလပ်စတာ၏ စီမံအုပ်ချုပ်မှု၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ရန်ပုံငွေနှင့် စုပေါင်းရန်ပုံငွေများဖြစ်သည့် CERF နှင့် နိုင်ငံအလိုက် စုပေါင်းရန်ပုံငွေများ)၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု ဖွဲ့စည်းပုံ (ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်၊ ကလပ်စတာများနှင့် ပြည်နယ်/တိုင်းအဆင့် ဆပ်ဟတ် (sub-national hub) များ၊ အခြေအနေနှင့် လက်ရှိ OCHA Myanmar/HCT လမ်းညွှန်အလိုက် ပြောင်းလဲနိုင်သည့် ဒေသအခြေပြု ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှု (ABC) နည်းလမ်း၊ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရေး အစီအစဉ် (Humanitarian Needs and Response Plan)၊ MHF နှင့် MIMU၊ NGO ဖိုရမ်များနှင့် မဟာမိတ်အဖွဲ့များ (consortia) ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဂေဟစနစ်)၊ ထိရောက်စွာ မည်သို့ပူးပေါင်းပါဝင်ရမည်နည်း (မိမိ၏အခန်းကဏ္ဍကို ရှာဖွေခြင်း၊ ပထမဆုံးအကြိမ် ကလပ်စတာအစည်းအဝေး တက်ရောက်ခြင်း၊ ကောင်းမွန်စွာ ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်း၊ စုပေါင်းရပ်တည်ချက်များမှတစ်ဆင့် လွှမ်းမိုးမှုတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ပူးတွဲညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သူ (co-coordinator) အဖြစ် ဦးဆောင်မှုအခန်းကဏ္ဍသို့ တက်လှမ်းခြင်း) နှင့် ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ခြင်း (ဒေသအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်း (localisation) နှင့် Reset၊ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုတွင် အားလုံးပါဝင်နိုင်စေခြင်း၊ ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး တာဝန်ယူမှုရှိသော သတင်းအချက်အလက်မျှဝေခြင်းနှင့် အဖြစ်များသော အမှားအယွင်းများ) စသည်တို့ကို လွှမ်းခြုံသင်ကြားပေးမည် ဖြစ်သည်။ သင်ခန်းစာများတစ်လျှောက်တွင် ဒေသတွင်း NGO တစ်ခုမှ ညှိနှိုင်းရေးမှူးဖြစ်သူ ကိုနိုင်က ပထမဆုံးအကြိမ် ရှုပ်ထွေးလှသော အစည်းအဝေးကို တက်ရောက်ခဲ့ရာမှ ပူးတွဲညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်သူ (co-coordinator) အခန်းကဏ္ဍအထိ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုစနစ်တွင် မည်သို့ပူးပေါင်းပါဝင်ရမည်ကို လေ့လာသင်ယူသွားပုံ ‘မြေပြင်မှ ဖြစ်ရပ်မှန်’ ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ ရိုးရှင်းသောဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားပြီး နိုင်ငံရေးကင်းရှင်းကာ EMPO အမှတ်တံဆိပ်ပါ ပုံကြမ်းများ၊ အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရသည့် လှုပ်ရှားမှုများ၊ လက်တွေ့ကျသော အကြံပြုချက်များနှင့် လက်မှတ်ရရှိမည့် အကဲဖြတ်စစ်ဆေးမှုများ ပါဝင်သည်။ အဓိကအနှစ်ချုပ်မှာ- ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ခြင်းသည် လူတိုင်း၏အောင်မြင်မှုကို အဆပေါင်းများစွာ တိုးပွားစေသည် — ဖွဲ့စည်းပုံကို နားလည်ပါ၊ မိမိနေရာကို ရှာဖွေပါ၊ မိမိအသံကို အသုံးပြုပါ။